مجسمه هاچیکو در توکیو؛ داستان سگ وفادار ژاپنی

هر روز در نزدیکی ایستگاه قطار شیبویا در توکیو، سگی به نام هاچیکو منتظر بازگشت صاحبش می‌ماند؛ درست مثل روزهای قبل که برای استقبال از او به ایستگاه می‌رفت. اما یک روز در سال ۱۹۲۵، صاحبش دیگر از قطار پیاده نشد. هاچیکو نمی‌دانست که قرار است این انتظار نزدیک به ده سال ادامه پیدا کند. داستان واقعی این سگ ژاپنی به یکی از مشهورترین روایت‌های وفاداری در جهان تبدیل شد و امروز مجسمه‌ای برنزی در همان نزدیکی، یاد او را زنده نگه داشته است.

مجسمه هاچیکو (Hachiko Statue) در کنار ایستگاه شیبویا و چند قدمی چهارراه معروف این محله قرار دارد. این مجسمه فقط یک جاذبه گردشگری یا مکانی برای گرفتن عکس یادگاری نیست؛ بلکه یادبودی از رابطه عمیق میان یک سگ و صاحبش است که پس از گذشت دهه‌ها، همچنان برای مردم ژاپن اهمیت دارد. امروزه گردشگران زیادی در سفر با تور ژاپن به دیدن این مجسمه می‌روند تا از نزدیک با داستانی آشنا شوند که الهام‌بخش کتاب‌ها و فیلم‌های مختلف شده است.

اما هاچیکو واقعاً که بود، چرا سال‌ها به ایستگاه شیبویا برمی‌گشت و سرانجام چه اتفاقی برای او افتاد؟ در این مقاله، داستان واقعی هاچیکو و پروفسور اوئنو را از ابتدا روایت می‌کنیم، با تاریخچه ساخت مجسمه آشنا می‌شویم و توضیح می‌دهیم مجسمه هاچیکو در توکیو کجاست و چگونه می‌توانید از آن بازدید کنید. همچنین دیگر یادگارهای هاچیکو در ژاپن و فیلم‌های ساخته‌شده درباره زندگی این سگ وفادار را معرفی خواهیم کرد.

هاچیکو که بود و چرا در ژاپن معروف شد؟

هاچیکو (Hachiko) سگی از نژاد آکیتا اینو (Akita Inu) بود که در ۱۰ نوامبر ۱۹۲۳ در استان آکیتا، در شمال ژاپن به دنیا آمد. آکیتا یکی از نژادهای بومی ژاپن است که به جثه قدرتمند، پوشش موی ضخیم و وفاداری به صاحبش شناخته می‌شود. هاچیکو در دوران تولگی به توکیو فرستاده شد و در سال ۱۹۲۴ به خانه هیده‌سابورو اوئنو (Hidesaburo Ueno)، استاد مهندسی کشاورزی دانشگاه امپراتوری توکیو، راه پیدا کرد.

اوئنو علاقه زیادی به هاچیکو داشت و به‌تدریج رابطه نزدیکی میان آن دو شکل گرفت. خانه استاد در نزدیکی ایستگاه شیبویا قرار داشت و هاچیکو عادت کرده بود او را هنگام رفتن به محل کار همراهی کند و برای استقبال از او به ایستگاه بازگردد. در آن زمان، هاچیکو فقط یکی از سگ‌های خانگی محله بود و کسی تصور نمی‌کرد روزی به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای وفاداری در ژاپن تبدیل شود.

شهرت هاچیکو از سال ۱۹۲۵ و پس از اتفاقی تلخ آغاز شد؛ زمانی که صاحبش به‌طور ناگهانی درگذشت، اما این سگ همچنان به ایستگاه شیبویا بازمی‌گشت. ماجرای انتظار طولانی او ابتدا توجه مردم محلی و سپس رسانه‌های ژاپن را جلب کرد. داستان هاچیکو به‌تدریج در سراسر کشور شناخته شد و نام او برای همیشه با مفهوم وفاداری پیوند خورد؛ تا جایی که امروزه مجسمه‌اش در کنار ایستگاه شیبویا یکی از معروف‌ترین یادبودهای حیوانات در جهان است.

داستان واقعی هاچیکو؛ سگی که نزدیک به ۱۰ سال منتظر صاحبش ماند

داستان هاچیکو از یک دوستی ساده میان یک سگ و صاحبش آغاز شد، اما اتفاقی تلخ آن را به یکی از تأثیرگذارترین روایت‌های وفاداری در جهان تبدیل کرد. هاچیکو نزدیک به ده سال پس از مرگ صاحبش به ایستگاه شیبویا بازمی‌گشت؛ همان جایی که پیش از آن برای استقبال از او می‌رفت. این ماجرا افسانه یا داستان ساخته‌شده برای سینما نیست، بلکه رویدادی واقعی است که روزنامه‌های ژاپنی در زمان حیات هاچیکو درباره آن گزارش منتشر کردند.

دوستی هاچیکو و پروفسور اوئنو چگونه آغاز شد؟

در ژانویه ۱۹۲۴، توله‌سگی از نژاد آکیتا پس از سفری طولانی با قطار، از شمال ژاپن به خانه پروفسور هیده‌سابورو اوئنو در توکیو رسید. هاچیکو در ابتدا ضعیف و بیمار بود، اما استاد و همسرش یائه با مراقبت از او کمک کردند تا سلامتی خود را به دست بیاورد. پروفسور اوئنو علاقه زیادی به این سگ داشت و به‌تدریج رابطه نزدیکی میان آن‌ها شکل گرفت.

خانه استاد در نزدیکی ایستگاه شیبویا قرار داشت. او برای رفتن به دانشگاه از قطار استفاده می‌کرد و هاچیکو عادت کرده بود بخشی از مسیر را همراهش برود. هنگام بازگشت استاد نیز به ایستگاه می‌رفت تا از او استقبال کند. این رفت‌وآمدهای روزانه به یکی از عادت‌های زندگی هاچیکو تبدیل شده بود؛ عادتی که حتی پس از مرگ صاحبش ادامه پیدا کرد.

روزی که صاحب هاچیکو دیگر به خانه برنگشت

صبح روز ۲۱ مه ۱۹۲۵، پروفسور اوئنو مانند روزهای معمول خانه را ترک کرد و راهی محل کارش شد. اما در همان روز، پس از حضور در یک جلسه دانشگاهی، دچار خونریزی مغزی شد و در ۵۳ سالگی از دنیا رفت. مرگ او ناگهانی بود و دیگر فرصتی برای بازگشت به خانه نداشت.

هاچیکو آن عصر طبق عادت به ایستگاه شیبویا رفت، اما خبری از صاحبش نبود. قطارها می‌آمدند و مسافران از ایستگاه خارج می‌شدند، ولی چهره آشنایی که انتظارش را می‌کشید در میان آن‌ها دیده نمی‌شد. به روایت منابع تاریخی، هاچیکو پس از این اتفاق چند روز بی‌قرار بود و اشتهای خود را از دست داده بود.

پس از درگذشت اوئنو، شرایط زندگی خانواده تغییر کرد و هاچیکو مدتی نزد افراد مختلف نگهداری شد. او در بخش‌های دیگری از توکیو زندگی کرد، اما همچنان تلاش می‌کرد خود را به ایستگاه شیبویا برساند. سرانجام یکی از باغبانان سابق استاد که در نزدیکی خانه قدیمی او زندگی می‌کرد، سرپرستی هاچیکو را پذیرفت. به این ترتیب، سگ توانست دوباره به محل آشنای انتظارش نزدیک شود.

سال‌های انتظار هاچیکو و پایان زندگی او

هاچیکو سال‌ها به ایستگاه شیبویا بازمی‌گشت و نزدیک ورودی آن منتظر می‌ماند. باران، سرما و تغییر فصل‌ها نتوانستند این عادت را از زندگی او حذف کنند. در ابتدا بسیاری از رهگذران داستان این سگ را نمی‌دانستند، اما به‌تدریج کارکنان ایستگاه و مردم محله با او آشنا شدند و برخی برایش غذا می‌آوردند یا از او مراقبت می‌کردند.

در سال ۱۹۳۲، انتشار مقاله‌ای درباره هاچیکو در روزنامه آساهی باعث شد داستانش در سراسر ژاپن شناخته شود. در آن زمان حدود هفت سال از مرگ پروفسور اوئنو گذشته بود و هاچیکو همچنان به ایستگاه می‌رفت. انتشار این داستان احساسات بسیاری از مردم را برانگیخت و هاچیکو به نمادی از وفاداری تبدیل شد. محبوبیت او به‌اندازه‌ای افزایش یافت که در سال ۱۹۳۴، زمانی که هنوز زنده بود، نخستین مجسمه برنزی‌اش در نزدیکی ایستگاه شیبویا رونمایی شد.

سرانجام هاچیکو در ۸ مارس ۱۹۳۵، پس از نزدیک به ده سال انتظار، از دنیا رفت. مرگ او با واکنش گسترده مردم ژاپن همراه شد و مراسمی برای بزرگداشتش برگزار کردند. یادبودی از او نیز در کنار آرامگاه پروفسور اوئنو در قبرستان آئویاما قرار گرفت؛ جایی که داستان این دو دوست، دست‌کم به شکلی نمادین، دوباره به یکدیگر پیوند خورد.

آنچه داستان هاچیکو را ماندگار کرده، فقط طولانی بودن انتظار او نیست؛ بلکه ادامه داشتن یک عادت ساده و عمیق پس از جدایی همیشگی از صاحبش است. امروز، نزدیک به یک قرن پس از آن روزها، نام هاچیکو همچنان در فرهنگ ژاپن زنده است و مجسمه‌اش در شیبویا یادآور همین داستان واقعی است.

مجسمه هاچیکو چگونه ساخته شد و چه سرنوشتی داشت؟

داستان مجسمه هاچیکو به‌اندازه زندگی خود این سگ جالب است. برخلاف تصور بسیاری از گردشگران، اولین مجسمه هاچیکو پس از مرگ او ساخته نشد؛ بلکه در سال ۱۹۳۴، زمانی که هاچیکو هنوز زنده بود، مردم ژاپن برای قدردانی از وفاداری او تصمیم گرفتند مجسمه‌ای برنزی در نزدیکی ایستگاه شیبویا نصب کنند. این مجسمه در طول جنگ جهانی دوم از بین رفت و اثری که امروز گردشگران در توکیو می‌بینند، در واقع دومین مجسمه هاچیکو است.

اولین مجسمه هاچیکو در سال ۱۹۳۴

پس از انتشار داستان هاچیکو در روزنامه‌های ژاپن، محبوبیت او به‌اندازه‌ای افزایش یافت که ساخت یک مجسمه یادبود برایش پیشنهاد شد. ترو آندو (Teru Ando)، مجسمه‌ساز ژاپنی، نخستین مجسمه برنزی هاچیکو را ساخت و در ۲۱ آوریل ۱۹۳۴ مراسم رونمایی از آن در مقابل ایستگاه شیبویا برگزار شد. نکته جالب اینکه خود هاچیکو نیز در این مراسم حضور داشت و مجسمه‌اش را در زمان حیاتش دید.

اما عمر نخستین مجسمه چندان طولانی نبود. در جریان جنگ جهانی دوم و کمبود فلزات، دولت ژاپن بسیاری از اشیای فلزی را برای استفاده در صنایع جنگی جمع‌آوری کرد. مجسمه هاچیکو نیز در سال ۱۹۴۴ مشمول این طرح شد و پس از جمع‌آوری، آن را ذوب کردند. به این ترتیب، نخستین یادبود برنزی هاچیکو از مقابل ایستگاه شیبویا ناپدید شد.

ساخت مجسمه امروزی هاچیکو در سال ۱۹۴۸

پس از پایان جنگ جهانی دوم، تلاش‌هایی برای بازگرداندن مجسمه هاچیکو به شیبویا آغاز شد. ساخت مجسمه جدید را تاکشی آندو (Takeshi Ando)، پسر هنرمندی که مجسمه اول را ساخته بود، بر عهده گرفت. سرانجام در ۱۵ اوت ۱۹۴۸، دومین مجسمه هاچیکو در مقابل ایستگاه شیبویا رونمایی شد؛ همان مجسمه برنزی که امروزه یکی از معروف‌ترین دیدنی‌های توکیو است.

مجسمه امروزی، هاچیکو را در حالت نشسته و منتظر نشان می‌دهد؛ حالتی که یادآور سال‌هایی است که او برای دیدن صاحبش به ایستگاه بازمی‌گشت. با گذشت دهه‌ها، این مجسمه نه‌تنها اهمیت تاریخی خود را حفظ کرده، بلکه به یکی از معروف‌ترین محل‌های قرار ملاقات مردم توکیو تبدیل شده است. حتی خروجی نزدیک آن در ایستگاه شیبویا نیز به نام هاچیکو شناخته می‌شود.

شاید ظاهر این مجسمه در مقایسه با ساختمان‌های بلند و نورانی اطرافش ساده به نظر برسد، اما ارزش آن به داستانی است که پشت این تندیس کوچک قرار دارد؛ داستان سگی که وفاداری‌اش باعث شد یاد او نزدیک به یک قرن بعد همچنان زنده بماند.

مجسمه هاچیکو در توکیو کجاست؟

مجسمه هاچیکو (Hachiko Statue) در منطقه شیبویا، درست کنار خروجی هاچیکو ایستگاه قطار شیبویا قرار دارد. این مجسمه برنزی کوچک در میدان هاچیکو نصب شده و تنها چند قدم با چهارراه معروف شیبویا فاصله دارد. به همین دلیل، بسیاری از گردشگران بازدید از این دو جاذبه را در یک برنامه کوتاه ترکیب می‌کنند.

بازدید از مجسمه هاچیکو کاملاً رایگان است و چون در یک فضای عمومی قرار دارد، در تمام ساعات شبانه‌روز می‌توانید آن را ببینید. البته میدان هاچیکو یکی از معروف‌ترین محل‌های ملاقات مردم توکیو است و به‌خصوص عصرها و آخر هفته‌ها ممکن است بسیار شلوغ باشد. اگر می‌خواهید با خیال راحت عکس بگیرید، بهتر است صبح زود به این مکان بروید.

پیدا کردن مجسمه هاچیکو دشوار نیست؛ کافی است پس از رسیدن به ایستگاه شیبویا، تابلوهای خروجی هاچیکو را دنبال کنید. با خروج از ایستگاه، مجسمه در محوطه نزدیک ورودی قرار دارد. از آنجا می‌توانید در کمتر از چند دقیقه به چهارراه شیبویا برسید و گردش خود را در یکی از پرجنب‌وجوش‌ترین محله‌های توکیو ادامه دهید.

چگونه با مترو و قطار به مجسمه هاچیکو برویم؟

ساده‌ترین راه رسیدن به مجسمه هاچیکو، استفاده از قطار یا مترو و پیاده شدن در ایستگاه شیبویا (Shibuya Station) است. این ایستگاه یکی از مراکز اصلی حمل‌ونقل توکیو محسوب می‌شود و خطوط مختلف قطار و مترو از آن عبور می‌کنند. پس از رسیدن به ایستگاه، کافی است تابلوهای خروجی هاچیکو (Hachiko Exit) را دنبال کنید تا به میدان و مجسمه معروف هاچیکو برسید.

مسیر دسترسی به مجسمه هاچیکو از نقاط مختلف توکیو

در جدول زیر، مسیرهای مستقیم و ساده برای رسیدن به ایستگاه شیبویا را مشاهده می‌کنید. زمان‌ها تقریبی‌اند و ممکن است با توجه به سرویس قطار و زمان انتظار تغییر کنند.

از کدام خروجی ایستگاه شیبویا به مجسمه هاچیکو برویم؟

اگر با قطارهای JR به شیبویا می‌رسید، تابلوهای Hachiko Gate و سپس Hachiko Exit را دنبال کنید. مجسمه هاچیکو در فضای عمومی نزدیک این خروجی قرار دارد و معمولاً با یک تا دو دقیقه پیاده‌روی به آن می‌رسید. البته اگر از خطوط مترو استفاده می‌کنید، ممکن است مسیر رسیدن به خروجی کمی طولانی‌تر باشد؛ زیرا ایستگاه شیبویا بزرگ است و بخش‌های مختلف آن با راهروها و پله‌ها به یکدیگر متصل می‌شوند.

پیشنهاد می‌کنیم پیش از حرکت، مسیرتان را در گوگل مپ بررسی کنید و به‌جای جست‌وجوی صرف نام ایستگاه شیبویا، عبارت Hachiko Memorial Statue را به‌عنوان مقصد وارد کنید. به این ترتیب، برنامه مسیریابی شما را تا محل مجسمه راهنمایی می‌کند و احتمال خروج از سمت اشتباه ایستگاه کمتر می‌شود.

فیلم هاچیکو؛ داستان این سگ وفادار روی پرده سینما

داستان واقعی هاچیکو آن‌قدر تأثیرگذار بود که چندین فیلم و کتاب با الهام از آن ساخته شد. معروف‌ترین اقتباس‌های سینمایی این ماجرا، فیلم ژاپنی «داستان هاچیکو» محصول ۱۹۸۷ و فیلم آمریکایی «هاچی: داستان یک سگ» محصول ۲۰۰۹ هستند. هر دو فیلم، رابطه عمیق میان هاچیکو و صاحبش را روایت می‌کنند، اما در زمان، مکان و جزئیات داستان تفاوت‌هایی دارند.

تماشای یکی از این فیلم‌ها پیش از سفر به توکیو می‌تواند بازدید از مجسمه هاچیکو را معنادارتر کند. وقتی داستان زندگی این سگ را بدانید، تندیس کوچک کنار ایستگاه شیبویا دیگر فقط یک مکان برای عکس گرفتن نخواهد بود؛ بلکه یادبودی از ماجرایی واقعی است که نزدیک به یک قرن پس از وقوع آن همچنان روایت می‌شود.

جاهای دیدنی نزدیک مجسمه هاچیکو

مجسمه هاچیکو در یکی از بهترین نقاط توکیو برای شروع گردش شهری قرار دارد. درست چند قدم آن‌طرف‌تر، چهارراه معروف شیبویا، خیابان‌های پرجنب‌وجوش و ساختمان‌های مدرن قرار گرفته‌اند. اگر برای دیدن مجسمه به این محله می‌روید، پیشنهاد می‌کنیم حدود یک تا دو ساعت بیشتر زمان بگذارید و از جاذبه‌های اطراف نیز بازدید کنید.

اگر قصد دارید بعد از شیبویا به دیگر محله‌های گردشگری پایتخت سر بزنید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله جاهای دیدنی توکیو را نیز ببینید تا بتوانید جاذبه‌های نزدیک به هم را در یک برنامه منظم قرار دهید.

جمع‌بندی؛ چرا داستان هاچیکو هنوز فراموش نشده است؟

داستان هاچیکو فقط ماجرای سگی نیست که نزدیک به ده سال در انتظار صاحبش به ایستگاه قطار بازمی‌گشت؛ بلکه روایتی واقعی از وفاداری و پیوند عمیق میان انسان و حیوان است. هاچیکو پس از درگذشت پروفسور اوئنو در سال ۱۹۲۵، همچنان به ایستگاه شیبویا می‌رفت و همین رفتار باعث شد نام او به یکی از نمادهای ماندگار وفاداری در فرهنگ ژاپن تبدیل شود. امروزه مجسمه برنزی هاچیکو در کنار ایستگاه شیبویا، یاد این داستان را زنده نگه داشته و یکی از شناخته‌شده‌ترین دیدنی‌های توکیو به شمار می‌رود.

اگر به توکیو سفر می‌کنید، پیشنهاد می‌کنیم چند دقیقه برای دیدن مجسمه هاچیکو وقت بگذارید و بازدید از آن را با گردش در چهارراه شیبویا و خیابان‌های اطراف ترکیب کنید. تماشای این مجسمه کوچک زمانی جذاب‌تر می‌شود که داستان واقعی آن را بدانید و با تاریخچه‌اش آشنا باشید. برای تجربه سایر جاذبه‌های پایتخت ژاپن نیز می‌توانید برنامه تور توکیو جویاتور را بررسی کنید و دیدنی‌های این شهر را در یک سفر منظم و خاطره‌انگیز کنار هم قرار دهید.