اگر در سفر خارجی اهل خرید باشید، احتمالا عبارت تکس فری (Tax Free) را روی ویترین بعضی فروشگاه‌ها یا مراکز خرید دیده‌اید. تکس فری در ساده‌ترین تعریف یعنی گردشگر در بعضی کشورها می‌تواند مالیاتی را که هنگام خرید برخی کالاها پرداخت کرده، با رعایت شرایط مشخص پس بگیرد. این مبلغ همیشه برابر با کل مالیات کالا نیست و شیوه دریافت آن هم بسته به کشور، فروشگاه و حتی روش خروج از کشور تفاوت دارد.
به همین دلیل، اگر قرار است در سفر خرید جدی‌تری داشته باشید، دانستن قوانین تکس فری قبل از رسیدن به صندوق فروشگاه می‌تواند جلوی کلی دردسر را بگیرد. فرقی هم نمی‌کند برای خرید سراغ مراکز معروف شهر بروید یا اوت لت‌های جهان؛ مهم این است که بدانید چه خریدهایی شامل بازپرداخت مالیات می‌شوند، چه مدارکی لازم دارید و هنگام خروج از کشور باید چه مراحلی را طی کنید. در ادامه همه این موارد را مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم.
تکس فری چیست و چطور کار می‌کند؟
تکس فری (Tax Free) نوعی معافیت یا بازپرداخت مالیات خرید برای گردشگران خارجی است. در بسیاری از کشورها بخشی از قیمت کالا را مالیات بر ارزش افزوده یا مالیات فروش تشکیل می‌دهد؛ اما چون گردشگر قرار است کالای خریداری‌شده را از کشور خارج کند، تحت شرایط مشخصی می‌تواند تمام یا بخشی از این مالیات را پس بگیرد.
روند کلی ساده است: از فروشگاهی خرید می‌کنید که خدمات تکس فری ارائه می‌دهد، هنگام خرید پاسپورتتان را نشان می‌دهید و رسید یا مدارک لازم را دریافت می‌کنید. سپس بسته به قوانین آن کشور، مالیات یا همان موقع از مبلغ خرید کم می‌شود یا هنگام خروج از کشور و پس از تأیید مدارک و کالا به شما بازگردانده می‌شود.
انواع خرید تکس فری
روش اجرای تکس فری در کشورها یکسان نیست، اما معمولا با یکی از این حالت‌ها روبه‌رو می‌شوید:
- کسر مالیات هنگام خرید: مالیات همان موقع در فروشگاه از مبلغ نهایی کم می‌شود و شما قیمت بدون مالیات را پرداخت می‌کنید.
- بازپرداخت فوری: ابتدا مبلغ کامل را می‌پردازید و فروشگاه یا مرکز بازپرداخت، مالیات را همان روز به کارت یا به‌صورت نقدی برمی‌گرداند.
- بازپرداخت هنگام خروج: مبلغ کامل خرید را پرداخت می‌کنید و پس از تأیید گمرک در فرودگاه یا مرز خروجی، مبلغ قابل بازپرداخت را دریافت می‌کنید.
تکس فری را هم نباید با دیوتی فری (Duty Free) یکی دانست. در خرید دیوتی فری، کالا معمولا از ابتدا در فروشگاه‌های مخصوص فرودگاه یا مناطق مشخص بدون بعضی مالیات‌ها و عوارض فروخته می‌شود؛ اما در تکس فری ممکن است خریدتان را از یک فروشگاه معمولی داخل شهر انجام دهید و بعد مالیات آن را پس بگیرید.
کدام کشورها خرید تکس فری دارند؟
کشورهای زیادی برای گردشگران خارجی امکان خرید تکس فری یا بازپرداخت مالیات بر ارزش افزوده را فراهم کرده‌اند؛ اما حداقل مبلغ خرید و شرایط استفاده از این امکان در هر مقصد متفاوت است. در بعضی کشورها باید حداقل مبلغ را در یک فاکتور بپردازید، در بعضی دیگر خریدهای یک روز از یک فروشگاه قابل تجمیع هستند و گاهی هم ملاک، مبلغ مالیات پرداخت‌شده است.
آخرین به‌روزرسانی حداقل مبلغ خریدها: ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶ (۵ مهر ۱۴۰۵)
| کشور | حداقل خرید برای تکس فری | شرط مهم |
|---|---|---|
| اتریش | ۷۵٫۰۱ یورو | مسافر باید مقیم خارج از اتحادیه اروپا باشد و کالا را از اتحادیه خارج کند. |
| بلژیک | ۱۲۵ یورو | خرید باید واجد شرایط باشد و هنگام خروج از اتحادیه اروپا تأیید شود. |
| بلغارستان | حدود ۱۵۳٫۴۰ یورو برای کالای با VAT استاندارد | قانون، حداقل مالیات هر فاکتور را تعیین می‌کند؛ مبلغ VAT باید حداقل معادل ۵۰ لِو سابق، یعنی حدود ۲۵٫۵۶ یورو باشد. |
| کرواسی | بیش از ۱۰۰ یورو | کالا باید در مهلت قانونی از اتحادیه اروپا خارج شود. |
| قبرس | ۵۰ یورو | مخصوص مسافرانی که اقامت دائم خارج از اتحادیه اروپا دارند. |
| جمهوری چک | ۲٬۰۰۱ کرون | خرید واجد شرایط باید با مدارک تکس فری و تأیید گمرک همراه باشد. |
| دانمارک | بیش از ۳۰۰ کرون | خرید باید از دانمارک و سپس از اتحادیه اروپا خارج شود. |
| استونی | ۳۸٫۰۱ یورو | کالا باید برای مصرف شخصی باشد و از اتحادیه اروپا خارج شود. |
| فنلاند | ۴۰ یورو | خرید از فروشگاه ارائه‌دهنده خدمات تکس فری و خروج کالا الزامی است. |
| فرانسه | ۱۰۰٫۰۱ یورو | خریدهای واجد شرایط باید در یک فروشگاه و در بازه مجاز انجام شوند. |
| آلمان | ۵۰٫۰۱ یورو | مسافر باید مقیم خارج اتحادیه اروپا باشد و تأیید خروج کالا را بگیرد. |
| یونان | ۵۰ یورو | خرید از فروشگاه عضو و تأیید خروج کالا لازم است. |
| مجارستان | بیش از ۶۸٬۰۰۰ فورینت | این رقم معادل آستانه ۱۷۵ یورویی تعیین‌شده برای سال ۲۰۲۶ است. |
| ایرلند | ۷۵ یورو | ارزش هر خرید یا ووچر صادراتی باید حداقل به این مبلغ برسد. |
| ایتالیا | بیش از ۷۰ یورو | مسافر باید مقیم خارج اتحادیه اروپا باشد و کالا را تا مهلت مقرر از اتحادیه خارج کند. |
| لتونی | ۴۴ یورو | فاکتور و کالا هنگام خروج باید شرایط سیستم بازپرداخت را داشته باشند. |
| لیتوانی | ۵۵ یورو | خرید باید از فروشگاه ارائه‌دهنده تکس فری انجام شود. |
| لوکزامبورگ | ۷۴ یورو | مخصوص مسافران مقیم خارج اتحادیه اروپا است. |
| مالت | ۵۰ یورو | حداقل مبلغ مربوط به یک رسید از یک فروشگاه است. |
| هلند | ۵۰ یورو | از سال ۲۰۲۶ فرایند تأیید خروج در هلند به‌صورت دیجیتال انجام می‌شود. |
| لهستان | ۲۰۰ زلوتی | فاکتور تکس فری و خروج کالا از اتحادیه اروپا لازم است. |
| پرتغال | حداقل ۵۰ یورو بدون VAT | مبلغ فاکتور پیش از مالیات باید حداقل ۵۰ یورو باشد. |
| رومانی | بیش از معادل ۱۷۵ یورو | مبلغ به لئوی رومانی محاسبه می‌شود و کالا باید از اتحادیه خارج شود. |
| اسلواکی | بیش از ۱۰۰ یورو | مسافر غیرمقیم اتحادیه اروپا و کالای همراه مسافر مشمول طرح می‌شوند. |
| اسلوونی | بیش از ۵۰ یورو | فاکتور، کالا و تأیید خروج برای بازپرداخت لازم است. |
| اسپانیا | بدون حداقل قانونی | حتی خریدهای کم‌مبلغ می‌توانند واجد شرایط باشند؛ فروشگاه باید فرم الکترونیکی تکس فری صادر کند. |
| سوئد | ۲۰۰ کرون | خرید باید شامل کالاهایی باشد که همراه مسافر از اتحادیه اروپا خارج می‌شوند. |
| ایسلند | ۱۲٬۰۰۰ کرون ایسلند | حداقل مبلغ باید روی یک رسید باشد و کالا حداکثر طی سه ماه خارج شود. |
| نروژ | ۳۱۵ کرون | برای برخی مواد غذایی حداقل ۲۹۰ کرون است؛ فروشگاه باید عضو سیستم باشد. |
| سوئیس | ۳۰۰ فرانک | حداقل مبلغ هر خرید با مالیات است و خروج کالا باید توسط گمرک تأیید شود. |
| لیختن‌اشتاین | ۳۰۰ فرانک سوئیس | از نظام مالیات بر ارزش افزوده مشترک با سوئیس پیروی می‌کند. |
| صربستان | ۶٬۰۰۰ دینار | مسافر غیرمقیم باید کالا را در مهلت مقرر از کشور خارج کند. |
| مونته‌نگرو | بیش از ۱۰۰ یورو | خرید می‌تواند روی یک یا چند فاکتور همان روز از یک فروشنده باشد. |
| ارمنستان | ۵۰٬۰۰۰ درام | مسافر خارجی باید کالا و مدارک خرید را هنگام خروج ارائه کند. |
| آذربایجان | بیش از ۳۰۰ منات | خرید باید از فروشگاه عضو سیستم Tax Free و با فاکتور الکترونیکی انجام شود. |
| گرجستان | بیش از ۲۰۰ لاری بدون VAT | فروشگاه باید مجوز فروش تکس فری داشته باشد و کالا در مهلت مقرر خارج شود. |
| بلاروس | ۸۰ روبل بلاروس | خرید باید از فروشگاه‌های عضو سیستم تکس فری انجام شود. |
| روسیه | ۱۰٬۰۰۰ روبل | خرید باید در یک روز از فروشگاه عضو انجام شود؛ مسافران واجد شرایط خارج از اتحادیه اقتصادی اوراسیا امکان دریافت بازپرداخت دارند. |
| ترکیه | بیش از ۱٬۰۰۰ لیر بدون VAT | گردشگر غیرمقیم باید کالا را حداکثر طی سه ماه خارج و فاکتور را در گمرک تأیید کند. |
| قزاقستان | ۴۳٬۲۵۰ تنگه در سال ۲۰۲۶ | سیستم تکس فری فعلاً در قالب طرح پایلوت و برای فروشگاه‌ها و مبادی خروج مشخص اجرا می‌شود. |
| ازبکستان | ۳۰۰٬۰۰۰ سوم با مالیات | گردشگر خارجی باید از فروشگاه واجد شرایط خرید کرده و هنگام خروج درخواست بازپرداخت کند. |
| ژاپن | ۵٬۰۰۰ ین بدون مالیات | تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ سیستم فعلی برقرار است؛ از ۱ نوامبر ۲۰۲۶ ژاپن به مدل پرداخت کامل و بازپرداخت پس از تأیید خروج کالا می‌رود. |
| کره جنوبی | ۱۵٬۰۰۰ وون | امکان بازپرداخت فوری در فروشگاه‌های مشخص یا دریافت مالیات در شهر و هنگام خروج وجود دارد. |
| چین | ۲۰۰ یوان | خرید باید در یک روز از یک فروشگاه عضو انجام شود و کالا حداکثر طی ۹۰ روز خارج شود. |
| تایوان | ۲٬۰۰۰ دلار تایوان | حداقل خرید از یک فروشگاه مجاز در یک روز محاسبه می‌شود. |
| سنگاپور | ۱۰۰ دلار سنگاپور | می‌توان حداکثر سه رسید همان روز از یک فروشگاه یا مجموعه با ثبت مالیاتی یکسان را تجمیع کرد. |
| تایلند | ۲٬۰۰۰ بات | حداقل خرید از یک فروشگاه در یک روز است و فروشگاه باید نشان بازپرداخت VAT گردشگران داشته باشد. |
| ویتنام | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ دونگ | خرید یک روز از یک فروشگاه قابل تجمیع است و کالا باید همراه مسافر از کشور خارج شود. |
| اندونزی | حداقل ۵۰٬۰۰۰ روپیه VAT در هر رسید | علاوه بر آن، مجموع VAT قابل بازپرداخت از رسیدها باید حداقل ۵۰۰٬۰۰۰ روپیه باشد. |
| سریلانکا | ۵۰٬۰۰۰ روپیه بدون VAT | خرید باید در یک روز از فروشگاه مجاز انجام شود و حداکثر سه فاکتور همان فروشنده قابل استفاده است. |
| فیلیپین | ۳٬۰۰۰ پزو در هر تراکنش | گردشگر غیرمقیم باید از فروشگاه مورد تأیید خرید کند و کالا را حداکثر طی ۶۰ روز خارج کند. |
| امارات متحده عربی | ۲۵۰ درهم بدون VAT | گردشگر بالای ۱۸ سال باید از فروشگاه عضو سیستم خرید کند و تراکنش را حداکثر طی ۹۰ روز تأیید کند. |
| بحرین | ۱۰۰ دینار | گردشگر بالای ۱۸ سال باید تگ تکس فری را همان روز خرید دریافت کند. |
| عربستان سعودی | ۵۰۰ ریال با VAT | کالا باید استفاده‌نشده باشد و حداکثر طی ۹۰ روز از عربستان خارج شود. |
| عمان | ۲۵ ریال بدون VAT | این حداقل در مقررات عمان تعیین شده است؛ بهتر است هنگام سفر، فعال بودن سرویس بازپرداخت فروشگاه و مبدا خروج را بررسی کنید. |
| اسرائیل | ۱۸۶ شِکِل با VAT | خرید باید از فروشگاه مورد تأیید انجام شود و مدارک مخصوص تکس فری دریافت کنید. |
| لبنان | ۱۵۰٬۰۰۰ لیره لبنان | این رقم همچنان در مقررات رسمی منتشرشده دیده می‌شود، اما به‌دلیل شرایط پولی لبنان بهتر است مبلغ عملی را هنگام خرید استعلام کنید. |
| مصر | ۱٬۵۰۰ پوند مصر | خرید باید از فروشنده عضو طرح انجام شود و کالا همراه گردشگر خارج شود. |
| مراکش | ۲٬۰۰۰ درهم با VAT | حداقل خرید در یک روز و از یک فروشنده محاسبه می‌شود. |
| آفریقای جنوبی | بیش از ۲۵۰ رند | مجموع خریدهای واجد شرایط سفر باید از این مبلغ بیشتر باشد و اصل فاکتورها لازم است. |
| نامیبیا | بیش از ۲۵۰ دلار نامیبیا | کالا، فاکتور مالیاتی و مدارک گردشگر هنگام خروج بررسی می‌شوند. |
| بوتسوانا | بیش از ۵٬۰۰۰ پولا | ارائه فاکتور مالیاتی و کالا در مبادی خروج لازم است. |
| موریس | ۲٬۳۰۰ روپیه موریس | خرید باید از فروشگاه عضو طرح انجام شود و کالا هنگام خروج همراه مسافر باشد. |
| استرالیا | ۳۰۰ دلار استرالیا | می‌توانید خریدهای یک کسب‌وکار با شماره تجاری یکسان را تجمیع کنید؛ خرید باید حداکثر ۶۰ روز قبل از خروج انجام شده باشد. |
| فیجی | ۵۰۰ دلار فیجی | مجموع خرید از فروشگاه‌های مجاز می‌تواند به حداقل لازم برسد و کالا باید حداکثر طی دو ماه خارج شود. |
| آرژانتین | ۷۰ پزو | این حداقل قانونی بسیار پایین است؛ فقط خرید محصولات تولید آرژانتین از فروشگاه‌های عضو طرح واجد شرایط است. |
| کلمبیا | ۳ واحد مالیاتی؛ در سال ۲۰۲۶ برابر با ۱۵۷٬۱۲۲ پزو | فاکتور باید الکترونیکی و به نام گردشگر باشد و کالا از کشور خارج شود. |
| اکوادور | ۵۰ دلار | مبلغ پایه هر فاکتور واجد شرایط باید حداقل ۵۰ دلار باشد و کالا از محصولات مشمول طرح باشد. |
| پرو | حداقل ۱۰۰ سول برای هر کالا | خرید باید از فروشگاه مجاز انجام شود و کالا همراه گردشگر از کشور خارج شود. |
| اروگوئه | بیش از ۶۰۰ پزو اروگوئه | سیستم شامل گروه‌های مشخصی از کالاهاست و بخشی از VAT پرداخت‌شده بازگردانده می‌شود. |
| مکزیک | ۱٬۲۰۰ پزو | خرید باید از فروشگاه عضو طرح انجام شود؛ شرایط روش پرداخت و خروج مسافر نیز اهمیت دارد. |
| باهاما | ۲۵ دلار باهاما | این حداقل برای بسیاری از کالاهای واجد شرایط اعمال می‌شود و فروشگاه باید عضو طرح باشد. |
نکته: منظور از «حداقل خرید» در این جدول همیشه یک چیز نیست؛ در بعضی کشورها مبلغ هر فاکتور ملاک است، در بعضی خریدهای یک فروشگاه در یک روز با هم جمع می‌شوند و در کشورهایی مثل اندونزی، حداقل مبلغ مالیات پرداخت‌شده معیار است. به همین دلیل بهتر است قبل از پرداخت از فروشنده بخواهید شرایط Tax Free همان خرید را برایتان تأیید کند.
چگونه خرید تکس فری انجام دهیم؟
روند خرید تکس فری در کشورهای مختلف کمی فرق دارد، اما مسیر کلی تقریبا همیشه شبیه هم است. مهم‌ترین نکته این است که قبل از پرداخت، مطمئن شوید فروشگاه در طرح Tax Free عضو است؛ چون صرف خارجی بودن یا داشتن پاسپورت، خرید شما را خودکار تکس فری نمی‌کند.
- فروشگاه دارای خدمات تکس فری را پیدا کنید: معمولا روی ویترین، صندوق یا ورودی فروشگاه علامت Tax Free یا VAT Refund دیده می‌شود. اگر مطمئن نیستید، قبل از خرید از فروشنده سؤال کنید.
- حداقل مبلغ خرید را رعایت کنید: هر کشور حداقل خرید مخصوص خودش را دارد. این مبلغ ممکن است برای هر فاکتور، خرید یک روز از یک فروشگاه یا مجموع چند خرید محاسبه شود.
- پاسپورتتان را هنگام خرید ارائه دهید: در بسیاری از کشورها اطلاعات پاسپورت برای صدور فرم یا فاکتور تکس فری لازم است. بعضی فروشگاه‌ها بدون ارائه پاسپورت امکان ثبت خرید در سیستم را ندارند.
- فاکتور و مدارک تکس فری را نگه دارید: رسید خرید، فرم بازپرداخت و هر مدرکی که فروشگاه به شما می‌دهد تا پایان سفر همراهتان باشد. گم شدن این مدارک می‌تواند روند بازپرداخت را متوقف کند.
- کالا را تا زمان خروج همراه داشته باشید: در بعضی کشورها مأمور گمرک ممکن است بخواهد خود کالا را هم ببیند. به همین دلیل بهتر است وسایل تکس فری را قبل از انجام مراحل گمرکی داخل چمدان تحویلی نگذارید.
- در فرودگاه یا مرز، تأیید خروج بگیرید: بسته به کشور، این مرحله ممکن است در باجه گمرک، دستگاه‌های خودکار یا سامانه دیجیتال انجام شود. بعد از تأیید، مبلغ قابل بازپرداخت به‌صورت نقدی، روی کارت یا از طریق اپراتور تکس فری پرداخت می‌شود.
یک نکته مهم هم این است که روش دریافت تکس فری در فرودگاه، بندر یا مرز زمینی همیشه یکسان نیست. اگر قرار است زمینی از کشوری مثل ترکیه خارج شوید، بهتر است قبل از رسیدن به مرز بررسی کنید که همان گذرگاه امکان تأیید و بازپرداخت Tax Free را دارد یا نه.
شرایط دریافت تکس فری چیست؟
برای اینکه خریدتان شامل تکس فری شود، فقط داشتن پاسپورت خارجی کافی نیست. هر کشور قوانین خودش را دارد، اما چند شرط بین بیشتر مقصدها مشترک است:
- گردشگر یا غیرمقیم باشید: معمولا افرادی که اقامت دائم یا بلندمدت آن کشور را دارند، امکان استفاده از تکس فری گردشگری را ندارند.
- از فروشگاه عضو طرح خرید کنید: همه فروشگاه‌ها خدمات تکس فری ارائه نمی‌دهند؛ بنابراین قبل از پرداخت، نشان Tax Free یا امکان صدور فرم بازپرداخت را بررسی کنید.
- به حداقل مبلغ خرید برسید: حداقل خرید در کشورها متفاوت است و ممکن است برای هر فاکتور، هر فروشگاه یا مجموع خریدهای یک روز محاسبه شود.
- پاسپورت و مدارک لازم را ارائه دهید: بسیاری از فروشگاه‌ها برای ثبت خرید تکس فری به اطلاعات پاسپورت نیاز دارند.
- کالا را در مهلت مقرر از کشور خارج کنید: بیشتر کشورها برای خروج کالای تکس فری محدودیت زمانی دارند؛ مثلا ممکن است لازم باشد کالا ظرف ۶۰ یا ۹۰ روز از کشور خارج شود.
- رسید و فرم تکس فری را نگه دارید: بدون فاکتور یا مدرک معتبر، تأیید گمرک و بازپرداخت مالیات معمولا انجام نمی‌شود.
- کالا هنگام خروج قابل ارائه باشد: در بعضی کشورها ممکن است مأمور گمرک خود کالا را بررسی کند؛ بنابراین بهتر است قبل از تأیید تکس فری آن را در چمدان تحویلی قرار ندهید.
نکته مهم این است که قوانین مربوط به کالاهای مصرفی، خوراکی، لوازم آرایشی یا اجناسی که قبل از خروج استفاده شده‌اند در همه کشورها یکسان نیست. اگر خرید گران‌قیمتی دارید، بهتر است همان موقع از فروشنده بپرسید آیا کالا باید تا زمان خروج بسته‌بندی و استفاده‌نشده باقی بماند یا نه.
چه کالاهایی شامل تکس فری می‌شوند؟
تکس فری معمولا برای کالاهای فیزیکی در نظر گرفته می‌شود؛ یعنی چیزهایی که می‌خرید و همراه خودتان از کشور خارج می‌کنید. لباس، کیف و کفش، لوازم آرایشی، ساعت، جواهرات، لوازم الکترونیکی، اسباب‌بازی و انواع سوغات از رایج‌ترین خریدهایی هستند که ممکن است شامل بازپرداخت مالیات شوند.
به‌طور معمول این گروه‌ها شانس بیشتری برای تکس فری دارند:
- پوشاک، کیف و کفش
- لوازم آرایشی و بهداشتی
- ساعت و زیورآلات
- موبایل، دوربین و لوازم الکترونیکی
- اسباب‌بازی و کالاهای سرگرمی
- صنایع‌دستی و سوغات
- بعضی مواد غذایی بسته‌بندی‌شده، بسته به قوانین کشور
در مقابل، خدمات معمولا شامل تکس فری خرید گردشگری نمی‌شوند. یعنی هزینه هتل، رستوران، تاکسی، بلیت جاذبه‌ها یا خدمات گردشگری را نمی‌توانید مثل خرید یک کیف یا ساعت برای VAT Refund ارائه کنید. بعضی کشورها هم برای کالاهای خاص مثل مواد مصرفی، دخانیات، الکل، خودرو یا اقلامی که قبل از خروج استفاده شده‌اند محدودیت‌های جداگانه دارند.
اگر قصد خرید سوغاتی ژاپن، سوغات کره جنوبی، ویتنام، ایتالیا یا روسیه را دارید، بهتر است همان زمان خرید از فروشنده بپرسید که کالای موردنظر شامل تکس فری می‌شود یا نه؛ مخصوصا برای خوراکی‌ها و کالاهای مصرفی که قوانینشان از کشوری به کشور دیگر فرق می‌کند.
تکس فری در ژاپن
اگر با تور ژاپن سفر می‌کنید و قصد دارید بخشی از بودجه سفرتان را برای خرید لباس، لوازم آرایشی، وسایل الکترونیکی یا سوغاتی ژاپن کنار بگذارید، تکس فری می‌تواند خریدتان را به‌صرفه‌تر کند. گردشگران واجد شرایط در ژاپن با خرید حداقل ۵۰۰۰ ین بدون احتساب مالیات از فروشگاه‌های دارای نشان Tax Free می‌توانند از معافیت یا بازپرداخت مالیات مصرف استفاده کنند.
نکته مهم اینجاست که سیستم تکس فری ژاپن از ۱ نوامبر ۲۰۲۶ تغییر می‌کند؛ بنابراین روشی که باید دنبال کنید به تاریخ سفرتان بستگی دارد.
تکس فری ژاپن تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶
در سیستم فعلی، معمولا با نشان دادن پاسپورت در فروشگاه واجد شرایط، مالیات همان موقع از مبلغ خرید حذف می‌شود. قوانین برای کالاهای عادی و مصرفی کمی متفاوت است:
- برای کالاهای عمومی مثل لباس، کیف، کفش و لوازم الکترونیکی، مجموع خرید در یک فروشگاه و یک روز باید حداقل ۵۰۰۰ ین بدون مالیات باشد.
- برای کالاهای مصرفی مثل خوراکی، نوشیدنی، دارو و لوازم آرایشی، خرید باید بین ۵۰۰۰ تا ۵۰۰ هزار ین بدون مالیات باشد.
- کالاهای مصرفی معمولا در بسته‌بندی مخصوص قرار می‌گیرند و نباید پیش از خروج از ژاپن باز یا مصرف شوند.
- هنگام خرید باید پاسپورت یا اطلاعات مورد تأیید سیستم تکس فری را ارائه کنید.
- کالاهای تکس فری باید هنگام خروج از ژاپن همراهتان باشند.
قوانین جدید تکس فری ژاپن از ۱ نوامبر ۲۰۲۶
از نوامبر ۲۰۲۶ روند خرید تغییر می‌کند. دیگر مالیات لزوما همان لحظه از مبلغ خرید کم نمی‌شود؛ ابتدا قیمت کامل کالا را پرداخت می‌کنید و بعد از اینکه خروج کالا از کشور توسط گمرک تأیید شد، مبلغ قابل بازپرداخت را دریافت می‌کنید.
در سیستم جدید:
- حداقل خرید ۵۰۰۰ ین بدون مالیات باقی می‌ماند.
- تفکیک کالاهای عمومی و مصرفی حذف می‌شود.
- سقف ۵۰۰ هزار ینی کالاهای مصرفی برداشته می‌شود.
- بسته‌بندی مخصوص کالاهای مصرفی دیگر الزامی نیست.
- کالا باید حداکثر تا ۹۰ روز پس از خرید از ژاپن خارج شود.
- هنگام خروج، کالا پیش از تحویل بار ممکن است برای تأیید گمرکی بررسی شود و بعد از تأیید، فرایند بازپرداخت مالیات انجام می‌شود.
بنابراین اگر برنامه سفرتان به ژاپن برای اواخر سال ۲۰۲۶ یا بعد از آن است، بهتر است به اطلاعات قدیمی درباره «خرید مستقیم بدون مالیات» اکتفا نکنید. موقع خرید هم نشان Tax Free فروشگاه را بررسی کنید و هم مدارک و رسیدها را تا زمان خروج از کشور نگه دارید.
تکس فری در ویتنام
اگر با تور ویتنام سفر می‌کنید و قصد خرید لباس، صنایع‌دستی، لوازم آرایشی یا سوغات ویتنام را دارید، بخشی از مالیات خریدتان در شرایط مشخص قابل بازپرداخت است. برای استفاده از تکس فری، باید از فروشگاه‌های مورد تأیید خرید کنید و مجموع خریدتان در یک فروشگاه و در یک روز حداقل ۲ میلیون دونگ باشد. چند فاکتور همان فروشگاه در همان روز هم می‌توانند برای رسیدن به این حداقل با هم محاسبه شوند.
شرایط اصلی تکس فری در ویتنام به این شکل است:
- کالا باید از فروشگاه عضو طرح بازپرداخت مالیات خریداری شده باشد.
- کالا نباید استفاده شده باشد و باید هنگام خروج همراه مسافر باشد.
- فاکتور تکس فری باید حداکثر ۶۰ روز قبل از تاریخ خروج صادر شده باشد.
- ارزش خرید از یک فروشگاه در یک روز باید حداقل ۲ میلیون دونگ باشد.
- پس از تأیید مدارک و کالا در مبادی خروجی مجاز، ۸۵ درصد مبلغ مالیات بر ارزش افزوده واجد شرایط به مسافر بازگردانده می‌شود؛ ۱۵ درصد باقی‌مانده سهم کارمزد بانک عامل است.
نحوه گرفتن تکس فری در ویتنام
- هنگام خرید، پاسپورتتان را ارائه دهید و از فروشنده بخواهید فاکتور مخصوص بازپرداخت مالیات صادر کند.
- فاکتور، پاسپورت و کالای خریداری‌شده را تا روز خروج نگه دارید.
- در فرودگاه یا بندر بین‌المللی مجهز به خدمات VAT Refund، ابتدا کالا و مدارک را برای بررسی ارائه کنید.
- بعد از تأیید، به باجه بانک عامل مراجعه کنید تا مبلغ قابل بازپرداخت را دریافت کنید.
اگر خرید گران‌تری دارید، بهتر است انجام مراحل تکس فری را به دقیقه‌های آخر قبل از پرواز موکول نکنید؛ ممکن است بررسی کالا و فاکتورها کمی زمان ببرد، مخصوصاً در ساعت‌های شلوغ فرودگاه.
تکس فری در کره جنوبی
اگر با تور کره جنوبیسفر می‌کنید و قصد خرید لوازم آرایشی، پوشاک، محصولات کی‌بیوتی یا سوغات کره جنوبی را دارید، سیستم تکس فری این کشور می‌تواند حسابی به کارتان بیاید. حداقل خرید برای دریافت بازپرداخت مالیات در کره جنوبی ۱۵ هزار وون برای هر فاکتور است و گردشگران خارجی که کمتر از ۶ ماه در این کشور اقامت دارند، در صورت داشتن شرایط لازم می‌توانند از آن استفاده کنند.
تکس فری در کره جنوبی به چند روش انجام می‌شود:
- بازپرداخت فوری در فروشگاه: ساده‌ترین روش است. پاسپورتتان را هنگام پرداخت نشان می‌دهید و اگر فروشگاه این سرویس را داشته باشد، مالیات همان موقع از مبلغ خرید کم می‌شود. برای این روش، مبلغ هر خرید باید حداقل ۱۵ هزار وون و کمتر از ۱ میلیون وون باشد و مجموع خریدهای مشمول بازپرداخت فوری در طول سفر نباید از ۵ میلیون وون بیشتر شود.
- بازپرداخت در مراکز داخل شهر: در بعضی مراکز خرید و مناطق توریستی می‌توانید بعد از خرید با ارائه پاسپورت، رسید و کارت بانکی بین‌المللی، مالیات را قبل از رفتن به فرودگاه دریافت کنید. البته ممکن است همچنان هنگام خروج نیاز به تأیید نهایی کالا داشته باشید.
- بازپرداخت در فرودگاه یا بندر: اگر مالیات هنگام خرید برنگشته باشد، می‌توانید روز خروج با رسیدهای تکس فری، پاسپورت و در صورت درخواست خود کالا، مراحل تأیید و بازپرداخت را انجام دهید.
برای اینکه کارتان راحت‌تر شود، هنگام خرید دنبال نشان Tax Free یا Tax Refund باشید و حتما رسید مخصوص بازپرداخت را نگه دارید. اگر خریدهای زیادی دارید، بازپرداخت فوری در فروشگاه‌ها معمولا دردسر کمتری دارد و باعث می‌شود روز پرواز وقت کمتری درگیر باجه‌های تکس فری باشید.
تکس فری در ایتالیا
ایتالیا از آن مقصدهایی است که خرید می‌تواند بخش مهمی از سفر باشد؛ از بوتیک‌های رم و میلان گرفته تا مراکز خرید و اوت‌لت‌هایی که برای پوشاک، کیف و کفش، محصولات چرمی، عطر و حتی سوغات ایتالیا سراغشان می‌روید. اگر مقیم خارج از اتحادیه اروپا باشید، برای خریدهای بالاتر از ۷۰ یورو در هر فاکتور می‌توانید از فروشگاه‌های واجد شرایط درخواست تکس فری کنید.
نکته مهم در تور ایتالیا این است که بهتر است همان موقع خرید، موضوع Tax Free را با فروشنده مطرح کنید. فروشگاه اطلاعات پاسپورتتان را برای صدور فاکتور مخصوص ثبت می‌کند و بعد باید این مدرک را تا زمان خروج از اتحادیه اروپا نگه دارید. مبلغی که در نهایت پس می‌گیرید هم لزوما برابر با کل مالیات درج‌شده روی فاکتور نیست؛ چون بسته به اپراتور بازپرداخت، ممکن است بخشی از مبلغ به‌عنوان کارمزد کسر شود.
اگر ایتالیا آخرین مقصد اروپایی شماست، تأیید خروج را همان‌جا انجام می‌دهید؛ اما مثلا اگر بعد از ایتالیا به فرانسه بروید و از پاریس به ایران برگردید، مراحل گمرکی تکس فری معمولا در فرانسه، یعنی آخرین کشور خروج از اتحادیه اروپا انجام می‌شود. این نکته مخصوصا برای سفرهای چندکشوری مهم است و می‌تواند جلوی سردرگمی در فرودگاه را بگیرد.
برای خریدهای گران‌تر، مخصوصا در اوت‌لت‌های ایتالیا، بهتر است قبل از پرداخت سه چیز را از فروشنده بپرسید: فروشگاه Tax Free دارد یا نه، حدود مبلغ بازپرداخت چقدر است و بازپرداخت از طریق چه شرکتی انجام می‌شود. همین سه سؤال ساده معمولا بخش زیادی از دردسرهای بعدی را کم می‌کند.
تکس فری در روسیه
اگر با تور روسیه سفر می‌کنید، تکس فری می‌تواند برای خریدهای جدی‌تر مثل پوشاک، ساعت، لوازم الکترونیکی، صنایع‌دستی و بعضی سوغات روسیه به کارتان بیاید. شرط اولیه این است که از فروشگاهی خرید کنید که عضو رسمی سیستم Tax Free باشد؛ بنابراین هر فروشگاه یا مرکز خریدی امکان صدور مدارک بازپرداخت مالیات را ندارد.
در روسیه چند عدد و قانون مهم را بهتر است یادتان بماند:
- حداقل خرید ۱۰ هزار روبل است و خرید باید در یک روز از فروشگاه واجد شرایط انجام شود.
- سیستم تکس فری برای اتباع کشورهای خارج از اتحادیه اقتصادی اوراسیا در نظر گرفته شده است؛ بنابراین مسافران ایرانی در این گروه قرار می‌گیرند.
- کالا باید حداکثر تا سه ماه بعد از خرید از محدوده اتحادیه اقتصادی اوراسیا خارج شود.
- کالاهای مشمول مالیات‌های خاص، مثل بعضی محصولات دخانی و الکلی، شامل این بازپرداخت نمی‌شوند.
- هنگام خروج باید پاسپورت، کالای خریداری‌شده و چک مخصوص Tax Free را برای تأیید گمرک همراه داشته باشید.
نکته مهم برای خرید در روسیه این است که اول فروشگاه را چک کنید و بعد سراغ مبلغ خرید بروید. ممکن است خریدتان خیلی بیشتر از ۱۰ هزار روبل باشد، اما اگر فروشگاه عضو طرح نباشد، امکان گرفتن تکس فری برای آن فاکتور را نخواهید داشت. به همین دلیل هنگام خرید، قبل از پرداخت عبارت Tax Free را از فروشنده بپرسید و مطمئن شوید چک مخصوص بازپرداخت مالیات برایتان صادر می‌شود.
بعد از تأیید گمرک در زمان خروج، بازپرداخت بسته به فروشگاه یا اپراتور تکس فری می‌تواند به‌صورت نقدی یا غیرنقدی انجام شود. در خریدهای گران‌تر بهتر است از همان فروشگاه درباره روش بازپرداخت سؤال کنید تا روز برگشت تازه متوجه محدودیت پرداخت یا اپراتور مربوطه نشوید.
تکس فری را در فرودگاه چطور بگیریم؟
روز برگشت، مهم‌ترین کار این است که برای تکس فری کمی زودتر به فرودگاه برسید. بسته به کشور ممکن است لازم باشد اول کالا را به گمرک نشان دهید، بعد تأیید خروج بگیرید و در نهایت برای دریافت پول به باجه یا دستگاه بازپرداخت مراجعه کنید.
اگر کالاهای تکس فری را داخل چمدان تحویلی گذاشته‌اید، قبل از تحویل بار مراحل گمرکی را بررسی کنید؛ چون در بعضی فرودگاه‌ها مأمور باید خود کالا را ببیند. بهتر است پاسپورت، کارت پرواز، فاکتورهای Tax Free و کالاهای خریداری‌شده را تا پایان این مرحله دم دست نگه دارید.
بعد از تأیید گمرک، بازپرداخت معمولا به یکی از این روش‌ها انجام می‌شود:
- دریافت نقدی از باجه بازپرداخت؛
- واریز به کارت بانکی؛
- ثبت درخواست از طریق دستگاه یا سامانه الکترونیکی.
اگر از یک فرودگاه بزرگ مثل استانبول خارج می‌شوید، بهتر است محل تکس فری فرودگاه استانبول را قبل از تحویل چمدان پیدا کنید؛ چون نحوه گرفتن تکس فری در فرودگاه استانبول ممکن است بسته به نوع خرید و شرکت صادرکننده فرم، شامل چند مرحله یا مراجعه به باجه متفاوت باشد.
همین موضوع درباره تکس فری در مرز زمینی هم صدق می‌کند. اگر مثلا بعد از خرید در ترکیه از وان به‌صورت زمینی برمی‌گردید، قبل از سفر مطمئن شوید مرز خروجی شما امکان تأیید مدارک Tax Free را دارد؛ همه گذرگاه‌های زمینی لزوما خدمات یکسانی ارائه نمی‌کنند.
اشتباهاتی که ممکن است تکس فری شما را از بین ببرند
گاهی همه شرایط تکس فری را دارید، اما یک اشتباه ساده باعث می‌شود نتوانید مالیات خریدتان را پس بگیرید. بیشتر دردسرها هم نه موقع خرید، بلکه روز خروج از کشور اتفاق می‌افتند.
- خرید از فروشگاه غیرعضو: هر فروشگاهی که به گردشگر کالا می‌فروشد، لزوماً Tax Free نیست. قبل از پرداخت این موضوع را بپرسید.
- نرسیدن به حداقل مبلغ خرید: حداقل خرید در هر کشور متفاوت است و ممکن است برای هر فاکتور یا مجموع خرید یک روز محاسبه شود.
- گم کردن فاکتور یا فرم تکس فری: بدون این مدارک، حتی اگر کالا را همراه داشته باشید ممکن است امکان بازپرداخت وجود نداشته باشد.
- تحویل دادن چمدان قبل از تأیید گمرک: اگر مأمور بخواهد کالا را ببیند و آن را تحویل بار داده باشید، کارتان سخت می‌شود.
- استفاده از کالایی که باید نو بماند: بعضی کشورها برای کالاهای مصرفی یا خریدهای خاص شرط استفاده‌نشدن تا زمان خروج دارند.
- جا انداختن مهلت خروج: تکس فری معمولاً محدودیت زمانی دارد؛ اگر کالا دیرتر از موعد از کشور خارج شود، ممکن است مشمول بازپرداخت نشود.
- اشتباه در اطلاعات پاسپورت یا فاکتور: حتی یک مغایرت کوچک در نام، شماره پاسپورت یا اطلاعات خرید می‌تواند روند تأیید را مختل کند.
- فرض کردن اینکه همه کشورها یک روش دارند: مثلا تکس فری در دبی، ترکیه، ژاپن یا عمان می‌تواند از نظر حداقل خرید، محل تأیید و روش بازپرداخت کاملاً متفاوت باشد.
برای خریدهای گران‌قیمت، بهترین کار این است که همان لحظه خرید از فروشنده درباره حداقل مبلغ، مهلت خروج، محل تأیید و روش دریافت پول سؤال کنید. چند دقیقه پرس‌وجو در فروشگاه می‌تواند روز برگشت کلی وقت و دردسر برایتان ذخیره کند.
جمع‌بندی
اگر در سفر خارجی اهل خرید هستید، تکس فری یکی از آن چیزهایی است که بهتر است قبل از رفتن به فروشگاه درباره‌اش بدانید، نه وقتی که به فرودگاه رسیده‌اید. کافی است از همان ابتدا فروشگاه‌های عضو طرح را پیدا کنید، حداقل مبلغ خرید را رعایت کنید، فاکتور و مدارکتان را نگه دارید و شرایط خروج کالا را بدانید تا شانس دریافت بازپرداخت مالیاتتان از بین نرود.
البته قوانین تکس فری در ژاپن، کره جنوبی، ویتنام، ایتالیا، روسیه، ترکیه، امارات و سایر کشورها یکسان نیست و حتی ممکن است در طول زمان تغییر کند. بنابراین اگر در برنامه سفر یا تور خارجی‌تان خرید بخش مهمی از سفر است، بهتر است قبل از خریدهای گران‌قیمت شرایط همان مقصد را دوباره بررسی کنید. این کار مخصوصاً وقتی سراغ مراکز خرید بزرگ، اوت‌لت‌ها یا خرید سوغات می‌روید می‌تواند بخشی از هزینه سفرتان را به شما برگرداند.
